Ապրիլի 20

Օրինաչափություն

Օրինաչափությունը տվյալների միջև կապն է, որը կրկնվում կամ փոփոխվում է որոշակի կանոնով:

Օրինակ՝ 2, 4, 6, 8, … թվերի հաջորդականության

  • օրինաչափությունը թվերի կարգավորված աճն է:
  • կանոնը՝ յուրաքանչյուր հաջորդ թիվ հավասար է նախորդին գումարած 2:

​2, 5, 2, 5, … թվերի հաջորդականության

  • օրինաչափությունը թվերի կանոնավոր կրկնությունն է:
  • կանոնը՝ 2 և 5 թվերը կրկնվելով՝ հաջորդում են իրար:

Առաջադրանքներ

1․ Բացահայտի՛ր օրինաչափությունը և օրինաչափության կանոնը.

3, 6, 9, 12, 15

55, 50, 45, 40,35

1, 2, 4, 8,16

☐, △, ◯, ☐, △, ◯, ☐

​20, 22, 26, 32, 40, 50

80, 78, 74, 68, 60, 50

7, 14, 21, 28

☐, ☐, △, △, ◯, ◯, ☐, ☐

​2․ Լրացրո՛ւ պնդումները և դրանք մեկնաբանի՛ր օրինակներով՝ գործածելով օրինաչափությունհաջորդումկրկնվումկրկնությունփոփոխվում բառերը.

  • Օրինաչափությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են տվյալները կրկնվում կամ փոփոխվում  :
  • ​Կանոնը ցույց է տալիս, թե ինչպես են տվյալները հաջորդում միմյանց:
  • ​օրինաչափությունը որոշ տվյալների, երևույթների կամ գործընթացների կրկնություն է :

3․ Հետևելով օրինակին՝ բե՛ր օրինաչափության օրինակներ բնությունից և ներկայացրո՛ւ օրինաչափության կանոնը:

Օրինաչափություն՝ ծառերի կանոնավոր փոփոխությունը տարվա եղանակների հերթափոխության ընթացքում:

Կանոնը՝ գարնանը ծաղկում են, ամռանը պտուղ են տալիս, աշնանը տերևաթափ են լինում, իսկ ձմռանը հանգստանում են:

Օրինաչափություն՝ 

4․ Բացահայտի՛ր օրինաչափությունը և ավելացրո՛ւ ևս երկու թիվ:

ա) 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36

բ) 11, 14, 17, 20, 23, 26, 29,32,35

գ) 7, 11, 15, 19, 23, 27, 31,35,39

դ) 10, 14, 18, 22, 26, 30, 34,38,42

5․ Տրված թվերից առաջ և հետո, ըստ օրինաչափության, ասա՛ 3-ական թիվ:

ա)3018, 3128,3238,3348., 3458, 3568, 3678, 3788, 3898, 4008

բ) 4250, 4049, 3848, 3647, 3446, 3245, 3044, 2843,2642

6․ Տրված թվերից առաջ և հետո, ըստ օրինաչափության, ասա՛ 3-ական թիվ:

ա) 7651,7644,7637, 7630, 7623, 7616, 7609, 7602, 7595

բ)7600,7608, 7616, 7624, 7632, 7640, 7648, 7656, 7664

7․ Գրի՛ր 7 այնպիսի թվեր, որոնցից առաջինը 15-ն է, երկրորդը՝ 25-ը, իսկ մյուսներից յուրաքանչյուրը հավասար է իրեն նախորդող երկու թվերի գումարին:

15, 25,40, 65, 105, 170,275

​8․Գրի՛ր 7 այնպիսի թվեր, որոնցից առաջինը 5-ն է, իսկ սկսած երկրորդից՝ յուրաքանչյուր թիվ իրեն նախորդող թվից մեծ է 5-ով:

5,10,15,20,25,30,35

9․ Աճման կարգով գրի՛ր բոլոր այն եռանիշ թվերը, որոնց տասնավորը պատիկ է 7-ին, իսկ միավորի ու հարյուրավորի գումարը 12 է:
309, 379, 408, 507,606, 676, 705, 775, 804, 874, 903, 973,

10․ Թվերը դասավորիր աճման կարգով:

  1. 1245, 44310, 2055, 228, 525, 1290, 6000006
    228,525,1245,1290,2055,44310,60000006
  2. ​7205, 84435, 284185185, 532235, 370505, 246255
    7205,84435,246255,532235,284185185
  3. ​102345, 123450, 120345, 123405, 123040 

11․ Թվերը դասավորիր նվազման կարգով:

  1. ​124, 320, 6026, 428, 28, 720, 326, 3456526
    3456526, 6026,720,, 428, 326,320,​124,28
  2. ​22300, 324, 1385, 354, 5306, 29302, 357, 5456364
    5456364,, 29302, ​22300, 5306,1385, 357, 354,324
  3. ​222, 444, 888, 1776, 3552, 7104, 14208, 28416 
    28416, 14208, 14208, 7104,3552, 1776,

12․ Անիի մտապահած թիվը եռանիշ կենտ թիվ է, որի միավորի ու տասնավորի գումարը 17 է: Եթե հարյուրավորը կրկնապատկենք, թիվը կմեծանա 300-ով: Ո՞ր թիվն է մտապահել Անին:
389

Ապրիլի 16

Թեստային աշխատանք 2

1) Յոթ հազար վեց թիվը թվանշաններով գրվում է.

1)706

2) 7600

3) 7060

4) 7006

5) 6007

2) Ո՞ր շարքում գրված բոլոր թվերն են բաժանվում և՛ 5-ի, և՛ 2-ի:

1) 155, 375, 415, 785

2) 112, 764, 758, 980

3) 765, 445, 585, 600

4) 160, 220, 200, 800

5) 325, 610, 190, 80

3) Գումարելիներից մեկը փոքրացրել են 9-ով, իսկ մյուսը թողել են նույնը: Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը:

1)կմեծանա 9-ով

2) կմեծանա 9 անգամ

3) կփոքրանա 9-ով

4) կփոքրանա 9 անգամ

5) կմնա նույնը:

4) Ֆիլմի տևողությունը 35 րոպե է: Նրա ցուցադրումը սկսվեց ժամը 13:50-ին: Ե՞րբ ավարտվեց ֆիլմի ցուցադրումը:

1) 14:00

2) 14:40

3) 14:15

4) 14:25

5) 14:30:

5)Տասը հազարին գումարեցին հազար հետո ստացվածին գումարեցին մեկ: Ստացված թվի գրության մեջ քանի՞ հատ 0 կլինի:

1)3

2) 4

3) 2

4) 1

5) ոչ մի հատ:

6) Ամենափոքր եռանիշ թվից 13-ով փոքր թիվն է.  

1)97

2) 87

3) 77

4) 113

5) 103

  7) 7/20  ցենտները կիլոգրամներով արտահայտած կլինի.

1)70

2) 350

3) 60

4) 35

5) 40:

8)3 ժ 46 րոպեն րոպեներով արտահայտած կլինի

1)216

2) 226

3) 236

4) 246

5) 300:

9)Քառակուսու պարագիծը 16 սմ է: Գտիր այդ քառակուսու մակերեսը:

1) 256 սմ քառ․

2) 32 սմ քառ․

3) 16 սմ քառ․

4) 40 սմ քառ․

5) 400 սմ քառ․

10)  Գծագրում   ներկված չէ պատկերի

Подпись отсутствует

1) 5/12 մասը

2) 4/12 մասը

3) 6/12 մասը

4) 7/12 մասը

5) 3/12 մասը:

11) Հաշվիր 78-ի եռապատիկի և 67-ի տարբերությունը:
167

12) Թվային հաջորդականությունը կազմված է հետևյալ կանոնով. առաջին անդամը 1 է,   երկրորդ անդամը՝ 3, և սկսած երրորդ անդամից յուրաքանչյուր անդամը հավասար է իր նախորդ երկու անդամների գումարին: Գրիր այդ հաջորդականության հինգերորդ անդամը:
1,3,4,7,11,18,29,47

13) Հաշվիր 3000 + 50 • (4900 : 7 — 698) արտահայտության արժեքը:
4900:7=700
700-698=2
50×2=100
3000+100=3100

14) Վեց պաղպաղակը  1800 դրամ արժեն: Քանի՞ դրամ պետք է վճարել այդպիսի 9 պաղպաղակի համար:
2700

15) Մանկապարտեզի խմբում եղած 10 հեծանիվներից երեքը երկակնանի են, իսկ մյուսները երեք ակնանի։  Բոլոր հեծանիվները միասին քանի՞ ակ ունեն:
27

16) Էքսկուրսիա մեկնող երկու խմբերում հավասար քանակով երեխաներ կային: Առաջին խմբից չորս երեխա տեղափոխվեց երկրորդ խումբ: Երկրորդ խմբում քանի՞ երեխա ավելի եղավ, քան առաջին խմբում:  
4

17) Պահեստում կար 500 կգ ալյուր: Դրանից 3-ական կիլոգրամ լցրեցին 80 հատ տոպրակների մեջ և տարան խանութ: Քանի՞ կիլոգրամ ալյուր մնաց պահեստում:
260

Ապրիլի 16

Օրինաչափություններ

1.Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտի՛ր, թե դատարկ վանդակում ինչ թիվ պետք է լինի:

նկ

2.Միևնույն թվանշանների ու թվաբանական գործողությունների միջոցով ստացի՛ր անհրաժեշտ թիվը:

ա) Երեք 5-ով ստացի՛ր  5:

բ) Երեք 6-ով ստացի՛ր 6:

գ) Երեք 5-ով ստացի՛ր 4:

3. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր հաջորդ թիվը:

4, 5, 8, 13, 20, 29

4. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր հաջորդ թիվը:

1, 3, 7, 13, 21

5. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր  հաջորդ թիվը:

1, 4, 10, 22, 56

6. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր  հաջորդ թիվը:

1, 4, 7, 10, 13, 16, 19, 22

7. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր  հաջորդ թիվը:

244, 246, 248, 250,252

8. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր  հաջորդ թիվը:

1, 2, 3, 5, 8, 13, 21

9. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր  հաջորդ թիվը:

3, 6, 12, 24, 48, 96, 194

10. Կռահելով օրինաչափությունը՝ գտիր  հաջորդ թիվը:

78, 71, 64, 57, 50, 43

Ապրիլի 16

Задания

63. Выберите правильный вариант:

Это красивая… а) море; б) улица; в) городЭто плохой… а) фильм; б) книга; в) вино
Это высокое… а) дом; б) девушка; в) зданиеЭто интересный… а) экскурсия; б) человек; в) кино
Это дорогой… а) машина; б) костюм; в) кафеЭто хороший… а) женщина; б) фото; в) компьютер
Это тёплое… а) вода; б) пюре; в) вечерЭто чёрная… а) телефон; б) кошка; в) пианино
Это умная… а) режиссёр; б) собака; в) киноЭто молодой… а) юрист; б) дерево; в) спортсменка
Это маленький… а) рыба; б) яблоко; в) телевизорЭто дешёвое… а) ресторан; б) книга; б) кафе
Это цветное… а) словарь; б) фото; в) картинаЭто горячий… а) чай; б) какао; в) вода
Это холодная… а) море; б) вечер; в) водаЭто большая… а) площадь; б) парк; в) окно
Это старое… а) аудитория; б) пальто; в) альбомЭто глупая… а) фраза; б) юмор; в) предложение
Это вишнёвый… а) дерево; б) юбка; в) тортЭто коричневый… а) шкаф; б) ваза; в) пальто
Это низкий… а) здание; б) диван; в) ёлкаЭто жёлтое… а) сумка; б) такси; в) цвет
Это синее… а) тетрадь; б) зонт; в) небоЭто новый… а) комедия; б) район; в) слово
Это громкая… а) музыка; б) диск ; в) местоЭто тихий… а) сад; б) станция; в) время

66. Выберите правильный вариант:

Какое  небо? а) синяя; б) синее; в) синийКакой цветок? а) красный; б) красная; в) красное
Какая ночь? а) чёрный; б) чёрное; в) чёрнаяКакой ресторан? а) хороший; б) хорошая; в ) хорошее
Какой дом? а) новый; б) новая; в) новоеКакое платье? а) белая; в) белое; в) белый
Какая мама? а) молодая; б) молодой;  в) молодоеКакая вода? а) голубое; б) голубой; в) голубая
Какой чай? а) чёрное; б) чёрный; в) чёрнаяКакая машина? а) хороший; б) хорошая; в) хорошее
Какое яйцо? а) жёлтый; б) жёлтое; в) жёлтаяКакой цвет? а) коричневый; б) коричневая; в) коричневое
Какое вино? а) красная; б) красный; в) красноеКакой день? а) добрый; б) добрая; в) доброе
Какое утро? а) серое; б) серый; в) сераяКакой стул? а) зелёный; б) зелёное; в) зелёная

67. Выберите правильный вариант:

Первое… а) воскресенье; б) день; в) книгаЧетвёртый… а) число; б) класс; в) чашка
Второй… а) здание; б) этаж; в) дверьДесятое… а) вопрос; б) дело; в) улица
Седьмая… а) номер; б) комната; в) окноТретий… а) ребёнок; б) число; в) страница
Третья… а) яблоко; б) сын; в) дочкаПервый… а) класс; б) слово; в) буква
Ապրիլի 16

Ցախավլի գաղտնիքը

Շատ հին ժամանակ մի թագավոր կար

Զորեղ, իմաստուն և շատ էլ արդար:

Դա որ ծերացավ, մոտեցավ մահվան,

Չգիտեր, եթ ո՞վ կհաջորդե իրան.

Թեպետ նա ուներ տասներկու որդի,

Բայց չէր իմանում, թե որին ընտրի:

Մեծը ուժով էր, բայց անգութ ու չար,

Նրանից փոքրը՝ թույլ և ցավագար.

Երրորդը՝ անհոգ ու խելքից պակաս,

Չորրորդը՝ անմիտ, թեև անվնաս.

Այսպես ոչ մեկը հոր սրտովը չէր,

Ոչ մեկը նրա բնույթը չուներ.

Միայն մի քիչ հույս կրտսերն էր տալիս,

Բայց նա էլ հոր մոտ չէր գնում, գալիս,

Այդ պատճառով էլ հայրը չգիտեր,

Թե արդյոք նա ինչ շնորհքի տեր էր:

Թագավորն այսպես շատ որ մտածեց,

Հանելուկի պես մի բան հնարեց.

Մի թարմ ցախավել իր առջև դրած,

Որդոցը կանչեց և նրանց ասաց.

-,,Սիրելիք, այսօր ես ձեզ կանչել եմ,

Որ վերջին կամքս ամենքիդ հայտնեմ.

Ինչպես տեսնում եք , ես ծերացել եմ,

Եվ բավական է, որքան ապրել եմ.

Շուտով իմ նախնյաց ճամփովը կերթամ.

Նրանց պես ես էլ սև հող կդառնամ:

Բայց քանի ողջ եմ, շունչս բերնումս,

Կուզեմ ձեզ հայտնել, ինչ կա մտքումս.-

Ահա ձեր առջև մի թարմ ցախավել,

Որ ես հենց այսօր կապել եմ տվել.

Ձեզնից ով որ կկոտրե սրան,

Իմ թագն ու գահը ես կտամ նրան:

Դեհ, առաջ եկեք, ուժերդ փորձեցեք,

Տեսնեմ ձեզանից որդ կկոտրեք:

-Հայր, ես կկոտրեմ,- ասաց մեծ որդին,

Եվ վստահությամբ մոտեցավ ավլին.

Վեր առավ ավելն ու ծունկը կալավ,

Քաշեց, քաշքշեց ոչինչ չի եղավ.

Շատ քրտինք թափեց, շատ չարչարվեցավ,

Դեղնեց, սփրթնեց ու ետ քաշվեցավ:

Հետո երկրորդը եկավ, վեր առավ,

Նա էլ իր եղբոր դառն օրին հասավ.

Երրորդն էլ եկավ իր ուժը փորձեց,

Բավական տանջանք չորրորդն էլ կրեց,

Մյուսներն էլ իրանց բախտը փորձեցին,

Բայց ցախավելը չի էլ ծռեցին,

Ամենից վերջը փոքրը մոտեցավ

Եվ իր հոր առջև այսպես խոսեցավ.

-Հայր, ես չեմ ուզում իմ ուժը փորձել

Իմ եղբարց նման իզուր չարչարվել.

Ես երեխա չեմ, որ ձեռքս մեկնեմ

Դեպի լուսինը, որ նրան բռնեմ.

Ջուրը կխեղդե, կրակը կայրե,

Ով այս չգիտե, թող նա փորձ անե:

Ես ուժ տեսնում եմ ամենայն բանում,

Թե երկրիս վրա , և՛ թե երկնքում:

Առ մեկ բարակ ծեղ, մի մազ կամ մի թել,

Մեծ ուժ կգտնես ամենի մեջ էլ:

Թե փոքրիկ միջատ, թե ուղտ ահագին,

Ամենքն էլ ուժից մեկ բաժին ունին

Կա և խելքի ուժ, ինչպես և սրտի,

Աչքի, ականջի, ձեռքի և ոտքի.

Ուժ չի ունենալ ոչ մի առարկա,

Եթե մասներում միություն չկա.

Մասներն իրար հետ, երբ սերտ կապ ունին,

Նրանք անկասկած ուժով կլինին

Այսպես շատ անհատ երբ որ միանան,

Մեծ և չափազանց մեծ ուժ կստանան.

Մեզ լավ օրինակ մրջյունն ու մեղուն,

Թե նրանք խմբով ինչեր են անում.

Նրանց պես եթե մարդիկ միանան,

Լեռներ կշրջեն, եթե կամենան.

Եվ ինչքան լճեր, ինչքան ջրանցքներ

Միացած ուժով կարող են շինել:

Ես քո տերության ցրված ուժերը,

Ինչպես ցախավլիդ ճկուն ճղները,

Աուր կապերով կապած կապահեմ,

Այս է քո միտքը, ես ինչքան գիտեմ:

Բայց որ իմ միտքը լավ հասկացնեմ,

Տեսեք ավելը ինչպես կկոտրեմ>>:

Եվ այս ասելով՝ նա վեր է առնում,

Ավելի կապերը քանդում, արձակում.

Ճկուն ճղները վերցնում է հատ-հատ,

Ամենի առջև կոտրում զատ-զատ:

-Ապրիս, որդյակս,-ասում է հայրը,-

Քեզ է արժանի իմ թագն ու գահը:

Գրկում է որդուն, ճակատը համբուրում,

Եվ թագն իր ձեռքով գլխին է դնում:

-Տեսեք ,-ասում է մյուս եղբայրներին,-

Դուք չնախանձեք ձեր եղբոր փառքին,

Եթե սրա հետ սերտ սիրով մնաք,

Ավելի մեծ ուժ և փառք կստանաք.

Իսկ եթե զատվիք և ջոկ-ջոկ լինիք,

Քանդված ավելի պես շուտ կկոտրտվիք:

-Մենք հնազանդ ենք,- ասում են նրանք,-

Տալով եղբորը պատիվ և հարգանք.

Իմաստուն որդին հասավ մուրազին,

Դուք էլ նրա պես հասնիք ձերինին:

Առաջադրանքներ

  • Կարդա՛ և դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը։
    ճկուն-Հեշտ
    մուրազ-փափագ
    հաս-եկամուտ
  • Բացատրի՛ր հետևյալ մտքերը

Շուտով իմ նախնյաց ճամփովը կերթամ-Կմահանամ

Այսպես ոչ մեկը հոր սրտովը չէր-Իր նման չէր

Բայց քանի ողջ եմ, շունչս բերնումս-հազիվ շնչում եմ

  • Դուրս գրիր՝ քո կարծիքով ամենակարևոր նախադասությունը։
    Ամենքն էլ ուժից մեկ բաժին ունին
    Կա և խելքի ուժ, ինչպես և սրտի,
  • Արձակ պատմի՛ր զրույցը։
    Թագավորը չգիտեր, որ որդուն ընտրեր, որ իր տեղը թագավոր լինի ասում է։
    —Ով կջարդի այս ավելը նա կլինի թագավորը։
    Մեծ որդին գալիս է իր ուժերով փորձում է չի լինում երկրորդը, որորդը և չորոդը փորձում չի լինում։ Հինգերորդը գալիս է և ասում է։
    —Ես չեմ կարողանա ջարդել կան ուրիշ ուժեր ել խելքի և սերի ուժ։
    Թագավորը ասում է։
    —Փորձիր։
    Հինգերուրդը փորձում է և լինում է։
  • Ինչպիսի՞ն էր թագավորը։ Տեքստից դո՛ւրս գրիր նրան բնութագրող հատվածը։
    Բարի
    Ոչ մեկը նրա բնույթը չուներ.
    Միայն մի քիչ հույս կրտսերն էր տալիս,
    Բայց նա էլ հոր մոտ չէր գնում, գալիս,
    Այդ պատճառով էլ հայրը չգիտեր,
    Թե արդյոք նա ինչ շնորհքի տեր էր:
  • Ինչպիսի՞ն էին որդիները։ Տեքստից առանձնացրո՛ւ նրանց բնութագրող հատվածները։
    Մեծը ուժով էր, բայց անգութ ու չար,
    Նրանից փոքրը՝ թույլ և ցավագար.
    Երրորդը՝ անհոգ ու խելքից պակաս,
    Չորրորդը՝ անմիտ, թեև անվնաս.
  • Ո՞րն է այս զրույցի ասելիքը։ Գրի՛ր մի քանի նախադասությամբ։
    Որ ով կլիներ թագավորի փոխարինողը
  • Դուրս գրիր՝ քո կարծիքով ամենակարևոր նախադասությունը։
    Ամենքն էլ ուժից մեկ բաժին ունին
    Կա և խելքի ուժ, ինչպես և սրտի
  • Ընտրիր ժողովրդական ասացվածքներ, որոնք համապատասխանում են զրույցի իմաստին։
    Նրանց պես եթե մարդիկ միանան,
    Լեռներ կշրջեն, եթե կամենան.
  • Մի ասացվածք էլ ի՛նքդ հորինիր։
    Շատ հին ժամանակ մի թագավոր կար
  • Զորեղ, իմաստուն և շատ էլ արդար:
  • Դա որ ծերացավ, մոտեցավ մահվան,
  • Չգիտեր, եթ ո՞վ կհաջորդե իրան.
  • Թեպետ նա ուներ տասներկու որդի,
  • Բայց չէր իմանում, թե որին ընտրի:
  • Մեծը ուժով էր, բայց անգութ ու չար,
  • Նրանից փոքրը՝ թույլ և ցավագար.
  • Երրորդը՝ անհոգ ու խելքից պակաս,
  • Չորրորդը՝ անմիտ, թեև անվնաս.
  • Այսպես ոչ մեկը հոր սրտովը չէր,
  • Ոչ մեկը նրա բնույթը չուներ.
  • Միայն մի քիչ հույս կրտսերն էր տալիս,
  • Բայց նա էլ հոր մոտ չէր գնում, գալիս,
  • Այդ պատճառով էլ հայրը չգիտեր,
  • Թե արդյոք նա ինչ շնորհքի տեր էր:
  • Թագավորն այսպես շատ որ մտածեց,
  • Հանելուկի պես մի բան հնարեց.
  • Մի թարմ ցախավել իր առջև դրած,
  • Որդոցը կանչեց և նրանց ասաց.
  • -,,Սիրելիք, այսօր ես ձեզ կանչել եմ,
  • Որ վերջին կամքս ամենքիդ հայտնեմ.
  • Ինչպես տեսնում եք , ես ծերացել եմ,
  • Եվ բավական է, որքան ապրել եմ.
  • Շուտով իմ նախնյաց ճամփովը կերթամ.
  • Նրանց պես ես էլ սև հող կդառնամ:
  • Բայց քանի ողջ եմ, շունչս բերնումս,
  • Կուզեմ ձեզ հայտնել, ինչ կա մտքումս.-
  • Ահա ձեր առջև մի թարմ ցախավել,
  • Որ ես հենց այսօր կապել եմ տվել.
  • Ձեզնից ով որ կկոտրե սրան,
  • Իմ թագն ու գահը ես կտամ նրան:
  • Դեհ, առաջ եկեք, ուժերդ փորձեցեք,
  • Տեսնեմ ձեզանից որդ կկոտրեք:
  • -Հայր, ես կկոտրեմ,- ասաց մեծ որդին,
  • Եվ վստահությամբ մոտեցավ ավլին.
  • Վեր առավ ավելն ու ծունկը կալավ,
  • Քաշեց, քաշքշեց ոչինչ չի եղավ.
  • Շատ քրտինք թափեց, շատ չարչարվեցավ,
  • Դեղնեց, սփրթնեց ւ ետ քաշվեցավ:
  • Հետո երկրորդը եկավ, վեր առավ,
  • Նա էլ իր եղբոր դառն օրին հասավ.
  • Երրորդն էլ եկավ իր ուժը փորձեց,
  • Բավական տանջանք չորրորդն էլ կրեց,
  • Մյուսներն էլ իրանց բախտը փորձեցին,
  • Բայց ցախավելը չի էլ ծռեցին,
  • Ամենից վերջը փոքրը մոտեցավ
  • Եվ իր հոր առջև այսպես խոսեցավ.
  • -Հայր, ես չեմ ուզում իմ ուժը փորձել
  • Իմ եղբարց նման իզուր չարչարվել.
  • Ես երեխա չեմ, որ ձեռքս մեկնեմ
  • Դեպի լուսինը, որ նրան բռնեմ.
  • Ջուրը կխեղդե, կրակը կայրե,
  • Ով այս չգիտե, թող նա փորձ անե:
  • Ես ուժ տեսնում եմ ամենայն բանում,
  • Թե երկրիս վրա , և՛ թե երկնքում:
  • Առ մեկ բարակ ծեղ, մի մազ կամ մի թել,
  • Մեծ ուժ կգտնես ամենի մեջ էլ:
  • Թե փոքրիկ միջատ, թե ուղտ ահագին,
  • Ամենքն էլ ուժից մեկ բաժին ունին
  • Կա և խելքի ուժ, ինչպես և սրտի,
  • Աչքի, ականջի, ձեռքի և ոտքի.
  • Ուժ չի ունենալ ոչ մի առարկա,
  • Եթե մասներում միություն չկա.
  • Մասներն իրար հետ, երբ սերտ կապ ունին,
  • Նրանք անկասկած ուժով կլինին
  • Այսպես շատ անհատ երբ որ միանան,
  • Մեծ և չափազանց մեծ ուժ կստանան.
  • Մեզ լավ օրինակ մրջյունն ու մեղուն,
  • Թե նրանք խմբով ինչեր են անում.
  • Նրանց պես եթե մարդիկ միանան,
  • Լեռներ կշրջեն, եթե կամենան.
  • Եվ ինչքան լճեր, ինչքան ջրանցքներ
  • Միացած ուժով կարող են շինել:
  • Ես քո տերության ցրված ուժերը,
  • Ինչպես ցախավլիդ ճկուն ճղները,
  • Աուր կապերով կապած կապահեմ,
  • Այս է քո միտքը, ես ինչքան գիտեմ:
  • Բայց որ իմ միտքը լավ հասկացնեմ,
  • Տեսեք ավելը ինչպես կկոտրեմ>>:
  • Եվ այս ասելով՝ նա վեր է առնում,
  • Ավելի կապերը քանդում, արձակում.
  • Ճկուն ճղները վերցնում է հատ-հատ,
  • Ամենի առջև կոտրում զատ-զատ:
  • -Ապրիս, որդյակս,-ասում է հայրը,-
  • Քեզ է արժանի իմ թագն ու գահը:
  • Գրկում է որդուն, ճակատը համբուրում,
  • Եվ թագն իր ձեռքով գլխին է դնում:
  • -Տեսեք ,-ասում է մյուս եղբայրներին,-
  • Դուք չնախանձեք ձեր եղբոր փառքին,
  • Եթե սրա հետ սերտ սիրով մնաք,
  • Ավելի մեծ ուժ և փառք կստանաք.
  • Իսկ եթե զատվիք և ջոկ-ջոկ լինիք,
  • Քանդված ավելի պես շուտ կկոտրտվիք:
  • -Մենք հնազանդ ենք,- ասում են նրանք,-
  • Տալով եղբորը պատիվ և հարգանք.
  • Իմաստուն որդին հասավ մուրազին,
  • Դուք էլ նրա պես հասնիք ձերինին:
Ապրիլի 15

Հիշողություն

Ծիծեռնակը բույն էր շինում,
Ե՛վ շինում էր , և՛ երգում,
Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝
Առաջվա բույնն էր հիշում:
Մեկ անգամ էր նա բույն շինել
Եվ շատ անգամ կարկատել,
Բայց այս անգամ վերադարձին
Բույնն ավերակ էր գտել:
Այժմ նորից բույն էր շինում,
Ե՛վ շինում էր , և՛ երգում,
Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝
Առաջվա բույնն էր հիշում:
Նա հիշում էր անցած տարին
Իր սնուցած ձագերին,
Որոնց ճամփին հափշտակեց
Արյունարբու թշնամին:
Բայց նա կրկին բույն էր շինում,
Ե՛վ շինում էր , և՛ երգում,
Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝
Առաջվա բույնն էր հիշում:

Առաջադրանքներ

  1. Կարդա՛ բանաստեղծությունը` դուրս գրելով ու բացատրելով անծանոթ բառերը:
    կարկատել-մաշված
  2. Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր հոմանիշ բառերով, կարդա՛ ու դիտարկումներ արա:
    շինել-Կառուցել
    շյուղ -ճյուղ
    Այժմ-կրկին
    սնուցած- 
    Տես Սնել
    հափշտակեց-գրավել,
    կրկին-նորից
  3. Բանաստեղծության համար նոր վերնագիր հորինի՛ր։
    Ծիծեռնակի բույնը
  4. Ո՞վ է այս բանաստեղծության հերոսը:
    Ծիծեռնակը
  5. Բնութագրի՛ր ծիծեռնակին:
    հուզված
  6. Մանրամասն բնութագրիր ծիծեռնակին` օգտվելով բանաստեղծության բնութագրումներից:
    բույները հիշող, իր ձագերին հիշող և հուզված
  7. Առանձնացրո՛ւ քեզ ամենից դուր եկած հատվածը, հիմնավորի՛ր ընտրությունդ։
    Նա հիշում էր անցած տարին
    Իր սնուցած ձագերին,
    Որոնց ճամփին հափշտակեց
    Արյունարբու թշնամին:

    Այս հատվածը հետաքրքիր բառերովեր, սնուցած, հափշտակեց, արյունարբու
  8. Ինչո՞ւ է բանաստեղծությունն այսպես վերնագրված:
    Որովհետև նա ամեն անգամ հիշումեր իր բույնը
  9. Ի՞նչ գիտես ծիծեռնակների մասին: Պատմի՛ր:
    Ծիծեռնակները հետ են գալիս իրենց հին բունի տեղը։
  10. Տեղեկատվական աղբյուրներից նյութեր հավաքիր ծիծեռնակների մասին:
  11. Բանաստեղծության ծիծեռկանին  համեմատի՛ր Հ. Թումանյանի «Մայրը» պատմվածքի ծիծեռնակի հետ: Նշի՛ր ընդհանրությունները։
Ապրիլի 14

Ծավալ

 Արտահայտի՛ր միլիլիտրով։

  • ​5 լ 450 մլ = 5450մլ
  • ​4 լ 500 մլ = 4500մլ
  • ​24 լ 50 մլ = 24050մլ
  • ​7 լ 700 մլ = 7700մլ
  • ​7 լ 770 մլ = 7770մլ
  • ​43 լ 10 մլ = 43010մլ

2․Արտահայտի՛ր տրված միավորներով.

  • ​5350 մլ = 5 լ 350 մլ
  • ​2250 մլ = 2 լ 250 մլ
  • ​4650 մլ = 4 լ 650 մլ
  • ​3200 մլ = 3 լ 200 մլ

3․ Արմենը ցանկանում է 3 լ ջուրը լցնել երեք տարբեր շշերի մեջ: Շշերից մեկը 1 լիտրանոց է, մյուսը՝ կես լիտրանոց, իսկ երրորդը՝ մեկուկես լիտրանոց: Կկարողանա՞ նա ամբողջ ջուրը տեղավորել այդ երեք շշերի մեջ:
Այո

​4․ Եթե շշի ծավալը 2 լ է, և դրանում լցված է 1500 մլ ջուր, ապա որքա՞ն ջուր դեռ կարելի է լցնել այդ շշի մեջ:
500

5․ 8 դույլ ջուրը 21 լ-ով ավելի է 5 դույլ ջրից։ Քանի՞ լիտր է այդպիսի 10 դույլ ջուրը։
70

​6․ Երկու անոթներում կա 2 լ ջուր։ Մեկում կա 4 անգամ ավելի, քան մյուսում։ Որքա՞ն ջուր կա յուրաքանչյուր անոթում։
1600, 400

7․ Երկու անոթներում կա 3 լ հյութ։ Մեկում կա 4 անգամ քիչ, քան մյուսում։ Որքա՞ն հյութ կա յուրաքանչյուր անոթում։
600, 2400

​8․ Երեք տակառներում կա 480 լ կաթ։ I և II տակառներում կա 300 լ, իսկ II և III տակառներում՝ 320 լ կաթ։ Որքա՞ն կաթ կա յուրաքանչյուրում տակառում։
160, 140, 180,

​9․ Ավտոմեքենայի բաքի տարողությունը 60 լ է։ 1 լ բենզինն արժե 480 դրամ։ Կբավականացնի՞ արդյոք 25000 դրամը դատարկ բաքը ամբողջովին լցնելու համար։
ոչ

10․ Ավտոմեքենայի բաքի տարողությունը 60 լ է։ Բաքում կա 12 լ բենզին։ Կբավականացնի՞ արդյոք 25000 դրամը բաքն ամբողջովին լցնելու համար, եթե 1 լ բենզինի արժեքը 480 դրամ է։
60-12=48
48×480=23040
այո

​11․ Առաջին ծորակով 1 ժամում ջրավազանը կարող է լցվել 1350 լ ջուր, իսկ երկրորդով՝ 3 անգամ քիչ։ Որքա՞ն ջուր կլցվի ջրավազանի մեջ 2 ժամում երկու ծորակներով միաժամանակ։

3600

Ապրիլի 13

Սխալ-արձագանք

Միայն թե չասեք, թե արձագանքը հրաշալի բան է, չգովաբանեք, մեկ է՝ չեմ հավատա: Երեկ ինձ տարան ծանոթացնելու դրանցից մեկի հետ: Ես սկսեցի թվաբանական հասարակ հարցերից:
_ Ինչքա՞ն կլինի երկու անգամ երկու:
_ Երկո՜ւ,- պատասխանեց արձագանքը՝ պատասխանելուց առաջ նույնիսկ չմտածեց:
_ Ինչքա՞ն կլինի երեք անգամ երեք:
_ Երե՜ք,-ուրախ բացականչեց հիմար արձագանքը:
Պարզ էր, որ թվաբանությունից բան չի հասկանում: Ես էլ որոշեցի նրան հնարավորություն տալ, որ ուղղի իր սխալը, ասացի.
_ Լսի՛ր հարցը և մինչև պատասխանելը կարգին մտածի՛ր:
_ Ո՞ր ն է մեծ ՝ Հռոմը, թե՞ Կոմո լիճը:
_ Լի՜ճը,- պատասխանեց արձագանքը:
_ Դե լավ, հանգիստ թողնենք աշխարհագրությունը: Անցնենք պատմությանը:
_ Ո՞վ է հիմնադրել Հռոմը՝ Ռոմո՞ւլը, թե՞ Կեսարը:
_ Կեսա՜րը,- բղավեց արձագանքը:
Այստեղ ես շատ բարկացա և որոշեցի վերջին հարցը տալ նրան:
_ Մեզանից ո՞վ ավելի քիչ բան գիտի՝ ե՞ս, թե՞ դու:
_ Դո՜ւ,-հանգիստ պատասխանեց արձագանքը:
Չէ՜, միայն թե չասեք, թե արձագանքը հրաշալի բան է, չգովաբանեք, մեկ է՝ չեմ հավատա: 

  • Ընկերոջդ հետ դերերով կարդա՛ հեքիաթը։
    Կարդացի
  • Բացատրական բառարանից օգտվելով, բացատրի՛ր հետևյալ բառերը։
    գովաբանել-Գովասանք ասել՛ արտահայտել, գովել:
    բարկանալ-Զայրանալ, զայրույթով՛ բարկությամբ լցվեր:
    հիմնադրել-Որևէ բանի հիմքը դնել, որևէ կառույցի սկիզբը դնել՝ կառուցմանը ձեռնարկել:
  • Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հականիշները։
    հասարակ–յուրահատուկ
    հիմար–խելացի
    մեծ–փոքր
    հանգիստ–անհանգիստ
    վերջին–առաջին
  • Հեքիաթից դո՛ւրս գրի՛ր հինգ հարցական նախադասություն։
    Ո՞ր ն է մեծ ՝ Հռոմը, թե՞ Կոմո լիճը:
    Ինչքա՞ն կլինի երկու անգամ երկու:
    Ինչքա՞ն կլինի երեք անգամ երեք:
    Ո՞վ է հիմնադրել Հռոմը՝ Ռոմո՞ւլը, թե՞ Կեսարը:
    Մեզանից ո՞վ ավելի քիչ բան գիտի՝ ե՞ս, թե՞ դու:
  • Գրի՛ր զվարճալի երկխոսություն արձագանքի հետ և վերնագրիր այն։
    Միայն թե չասեք, թե արձագանքը հրաշալի բան է, չգովաբանեք, մեկ է՝ չեմ հավատա: Երեկ ինձ տարան ծանոթացնելու դրանցից մեկի հետ: Ես սկսեցի թվաբանական հասարակ հարցերից:
    _ Ինչքա՞ն կլինի երկու անգամ մեկ:
    _ մե՜կ,- պատասխանեց արձագանքը՝ պատասխանելուց առաջ նույնիսկ չմտածեց:
    _ Ինչքա՞ն կլինի զրո անգամ մեկ:
    _ Մե՜կ,-ուրախ բացականչեց հիմար արձագանքը:
    Պարզ էր, որ թվաբանությունից բան չի հասկանում: Ես էլ որոշեցի նրան հնարավորություն տալ, որ ուղղի իր սխալը, ասացի.
    _ Լսի՛ր հարցը և մինչև պատասխանելը կարգին մտածի՛ր:
    _ Ո՞ր ն է մեծ ՝ Հայաստանը, թե՞ որոտան գետը:
    _ Գետը,- պատասխանեց արձագանքը:
    _ Դե լավ, հանգիստ թողնենք աշխարհագրությունը: Անցնենք պատմությանը:
    _ Ո՞վ է հիմնադրել Հռոմը՝ Ռոմո՞ւլը, թե՞ Կեսարը:
    _ Կեսարը,- բղավեց արձագանքը:
    Այստեղ ես շատ բարկացա և որոշեցի վերջին հարցը տալ նրան:
    _ Մեզանից ո՞վ ավելի քիչ բան գիտի՝ ե՞ս, թե՞ դու:
    _ Դո՜ւ,-հանգիստ պատասխանեց արձագանքը:
    Չէ՜, միայն թե չասեք, թե արձագանքը հրաշալի բան է, չգովաբանեք, մեկ է՝ չեմ հավատա: 
  • Պատմի՛ր, որտե՞ղ է ապրում, ամենից շատ ի՞նչ է սիրում, ինչո՞վ է սնվում․․․․
    Ապրում է սարերում, չիսնվում և ամենից շատ արձագանգել է սիրում
  • Նկարի՛ր քո պատկերացրած արձագանքին։